امّا اخلاص در اين نيّت در غايت صعوبت است ، و مدار كمال و پستى و زيادتى و نقصان عبادت بر اخلاص اين نيّت است ، و اين اخلاص را در وقت نماز به چشم برهم گذاشتن و حركات وسواسيانه كردن تحصيل نمىتوان نمود ، بلكه در مدّت متمادى به رياضات و مجاهدات و تفكّرات صحيح بعد از توفيق الهى قدرى از آن را تحصيل مىتوان نمود ؛ زيرا كه اين نيّت تابع حالت آدمى است ، تا حال خود را متبدّل نسازى نيّت متبدّل نمىشود ، چنانچه در حديث سابق حضرت صادق عليه السّلام به اين اشاره فرمود ، كه شاكله به معنى طريقه و حالت است ، و در آيه به نيّت تفسير فرموده ، و توضيح اين معنى موقوف بر ذكر بعضى از مراتب نيّت است . بدان كه بناى اين عالم بر عشق و محبّت است ، و هركسى را معشوق و مقصودى است كه آن مطلب در نظر او عظيم است ، و ساير اشيا را به تبعيّت آن مىطلبد ، و تحصيل آن مطلوب در جميع اعمال نيّت اوست ، و آن مطلوب غرض صحيح مىباشد و غرض فاسد مىباشد ، امّا اغراض فاسده افراد بسيار دارد . مثلا يك شخص در نظر او مال بسيار عظيم و بزرگ است ، و شيطان آن را در نظر او زينت داده ، و محبّت آن در صميم قلبش جا كرده ، پيوسته فكر و خيال او متوجّه تحصيل آن است اگر بشنود كه نمازى هست كه هركه مىكند مالش زياده مىشود ، البته به آن مبادرت مىكند ، و اگر بشنود كه نمازى هست كه هركه مىكند صد هزار درجه در بهشت به او مىدهند ، مطلقا رغبت نمىنمايد ، و اگر نماز شبانه‌روزى را مىكند كه مبادا مردم به او بىاعتنا شوند ، و مالش را بگيرند ، يا خدا مال را از او سلب كند ، صاحب اين حالت تا اين حال با او هست مال‌پرست است ، و معبود او مال است ، و نيّت او تحصيل مال است در جميع مراتب ، و اشاره به اين معنى است آن حديث نبوى كه فرمود : ملعون است هركه بپرستد دينار و درهم را ؛ زيرا كه هيچ‌كس دينار و درهم را سجده نكرده است ، بلكه اين پرستيدن مراد است ، و